Ypenhof

EEN BESTAANDE WONING VAN 80 M2 MOET WORDEN UITGEBREID TOT EEN WOON-WERK WONING MET 500 M2 PROGRAMMA. ONDANKS DEZE FORSE UITBREIDING MOET HET HUIDIGE BEELD VAN EEN KLEIN HUISJE IN HET GROEN BEWAARD BLIJVEN. 

Project Villa Ypenhof
Programma prive woning met werkruimte
Opdrachtgever particuliere opdrachtgever
Ontwerp status uitvoering
Projectteam Mechiel van den Dolder, Richard van Hout, Andries Laane, Henk Marsman, Martijn Rog
Bouwkosten ter Haar bouwadvies, Schiedam
Bouwfysica -
Constructie ATKO bouwconstructie
Aannemer Houwelingen Rotterdam BV

Toelichting

De woning ligt in een beschermd stadsgezicht in Kralingen op een bosrijk terrein aan de Kralingseweg en is bereikbaar via een monumentale houten ophaalbrug uit de 18e eeuw. Een oorspronkelijk 19e eeuwse pachterswoning van 80m² was door uitbreidingen van diverse architecten gegroeid tot 270m2.

De wens was een woon-werk woning van ten minste 500m2. Het beeld van een klein huisje in het groen moest bewaard blijven ondanks de vergroting. De uitbreiding moest architectonisch aansluiten bij de omliggende bebouwing. Er mochten op het terrein geen bomen worden gekapt.

˅ Meer

DE HUIDIGE STAND VAN ZAKEN

Het casco van de woning is gerealiseerd. De op te vijzelen pachterswoning was in zeer slechte staat en is daarom een halve meter hoger opnieuw opgebouwd. Het terrein, dat ingeklonken was tot een moeras vlak boven het waterpeil, is opgehoogd. De bomen, waar de uitbreiding zorgvuldig omheen was ontworpen, bleken onvoldoende vitaal om dit te kunnen overleven. Ze worden opnieuw geplant. De afbouw is in de crisis stilgelegd en wacht op uitvoering.

OPBOUW VAN HET HUIS

In het vernieuwde pachtershuis is het werkgedeelte van de villa ondergebracht. De uitbreidingen zijn vervangen door 3 nieuwe volumes: een woongedeelte met ouderslaapverdieping, een kinderslaapgedeelte met logeerkamer en een verbindende laagbouw met daarin de centrale hal en de garage. De volumes liggen in een U-vorm rond een halfopen patio. De tuin dringt daardoor diep in de villa door tot aan de achtergevel van het pachtershuisje. Het woongedeelte is een 2 lagen hoog wit gepleisterd volume, rechthoekig en gesloten naar de straat, vrij van vorm en transparant naar de tuin. De begane grond is één open ruimte met een kern, bestaande uit twee haarden met daartussen de trap en een huisbioscoop. De bioscoop kan d.m.v. schuifwanden van de rest van het huis worden afgesloten.

De eetkeuken aan de tuinzijde heeft een vide met op het entresol de bibliotheek. Via twee dubbelhoge puien is er ruim contact met de tuin en het bos. Op de etage ligt de hoofdslaapkamer op het noorden met skylight op de zon. De open badkamer biedt een doorkijk op de tuin. In de kelder onder het woonhuis zijn een zwembad en een fitnessruimte ondergebracht. Het kinderslaapgedeelte is een wit gepleisterd volume van één royale laag. Aan de patio is uit dit volume een grote hap genomen waarin de gevels van de kamers iets verdraaid zijn richting de tuin en de avondzon. Deze vertande gevel biedt vanuit elke kinderkamer ook zicht op de glazen hal en de straat. Elke kamer heeft een eigen terras aan de patio of de tuin. In het  werkhuis liggen trainingsruimten op de begane grond. De werkzolder boven krijgt licht via een nieuwe dakkapel. Ze grenst aan een dakterras in een groene zee van sedum op de hal. Ook het dak van de kinderslaapvleugel is bedekt met sedum. De verbindende centrale hal heeft een volledig glazen gevel met grote schuifdeuren naar de patio.

UITWERKING

Vanaf de Kralingseweg is het pachtershuis vrij ontworpen van het woongedeelte. Hierdoor blijft het beeld van een huisje in het groen leesbaar. De glazen hal ertussen is zo vormgegeven dat die vanaf de weg niet opvalt. Het dak heeft een overstek om weerspiegeling  in het glas te voorkomen. Het sedumdak is verjongd tot een 8 cm hoge witte dakrand. De goot ligt verholen in deze dakrand. De smalle hoge voorgevel van het woonhuis vormt zo een mooi contrast met het horizontale volume van het pachtershuisje. De vormgeving van de witte stucwerk volumes – modernistisch met slanke metalen ramen – sluit aan bij de naastgelegen villa van v/d Broek. Ook de gesloten straatkant en de open tuinzijde weerspiegelen de opzet van deze woning. De nieuwbouw ligt zo op het kavel dat de beboste tuin vanuit bijna elke ruimte te zien is. De bezonning van elke ruimte is daardoor ook optimaal.

DUURZAAMHEID

De nieuwbouw wordt zeer goed geïsoleerd en heeft daarbinnen een grote massa als warmtebuffer. Balansventilatie met warmteterugwinning minimaliseert het energieverlies. De villa krijgt daarnaast een duurzame energievoorziening. De royale raamoppervlakken op het zuiden leveren passieve zonne-energie op. Er komt een warmtepomp, die gebruik maakt van aardwarmte. In de zomer kan deze installatie koelen en bouwt een warmtebuffer in de grond op. Zonnecollectoren op het dak van het woonhuis zorgen voor warm tapwater en elektriciteit. De speksteenhaard in de eetkeuken wordt geïntegreerd in het klimaatsysteem. Deze haard zorgt voor behaaglijkheid en warmte, maar is ook geschikt voor het bakken van brood en pizza’s.

HISTORIE YPENHOF

Het terrein waarop de woning ligt maakte vroeger deel uit van het landgoed Ypenhof. De tekst op de houten ophaalbrug herinnert hier nog aan. Het eerste Ypenhof (oorspronkelijk Lindenhoff geheten) werd in 1716 gebouwd. De ingang lag toen via een ophaalbrug  aan de ’s Gravenweg. De tuin van het landgoed grensde aan de Kralingse plassen, die als gevolg van veenwinning veel groter waren dan tegenwoordig. In de 19e eeuw werden deze plassen gedeeltelijk ingepolderd en werd er achter het landgoed een weg aangelegd: de huidige Kralingseweg. Hier werd een tweede ingang voor het landgoed gemaakt, geflankeerd door twee spiegelbeeldig uitgevoerde pachterswoningen in historiserend eclectische stijl.

In 1929 liet de reder Goudriaan het oude Ypenhof slopen en vervangen door een moderne woning in Engelse Countrystijl door architect Willem Kromhout. Deze bouwde aan de ’s Gravenweg ook een nieuwe bakstenen brug met portiershuisje. De oorspronkelijke ophaalbrug verplaatste hij naar de ingang aan de Kralingseweg. Deze brug is nu een Rijksmonument.

Na de tweede wereldoorlog kocht de bekende Rotterdamse architect J.H. v.d. Broek de beide pachterswoningen en een fors stuk grond. Hij breidde in 1952 de oostelijke pachterswoning voor zichzelf uit met een moderne villa met een witte gesloten gevel aan de straat en een opzienbarende volledig glazen tuingevel. De pachterswoning werd snel daarop gesloopt. De witte villa is nu een Rijksmonument.

 

In hetzelfde jaar 1952 werd het kavel opgesplitst en verkocht v/d Broek de andere pachterswoning, waarin hij  tot dat moment woonde. In het bos achter deze woning had hij een vrijstaande bouwkeet gebouwd, die hij als atelier gebruikte; een zwarte houten doos met een enorme schuifpui op het zuiden: een proefobject voor de uiteindelijke villa. Deze keet werd opgenomen in de1-laagse houten uitbreidingen van 1954, 1964 en 1973. Van den Broek ontwierp eerder voor deze woning een bekend geworden uitbreiding in de vorm van  2/3 cirkel met een terras als binnenplaats.

In 2008 maakte Villanova architecten het plan voor de nu gerealiseerde woon-werk woning. 

Het Ypenhof van Kromhout  stond vanaf de jaren ‘70 leeg en brandde in 1985 af. Op het terrein werden twee luxe appartementen complexen gebouwd. Sinds 2007 is het voormalige landgoed onderdeel van een beschermd stadsgezicht. Doel hiervan is het oorspronkelijk landelijke en groene karakter van dit deel van Kralingen te behouden.

˄ Minder

Locatie
Links
Vergelijkbare projecten